4. ANONYME Retour du lauréat Vers 1960 laque sur panneau 50 x 66.7 cm (19 3/4 x 26 1/4 in.) ANONYMUS Glorious homecoming Circa 1960 lacquer on wood panel Provenance Collection of Miklós Rév, acquired in Vietnam between 1959-1960 Thence by descent to the present owner European private collection We can also admire another beautiful lacquer 'Glorious homecoming', 50 x 67cm, by an anonymous author. In the past, those who passed the mandarin exams, after being honoured by the king, could return to the native village with all the goods given for the rituals of honour called 'Vinh Quy Bái Tổ' (Glory to the ancestors). In this sentence, 'Vinh' means glory, honour, it consists in achieving a resounding feat that makes people admirable; 'Quy' means to return to the old place; 'Bái' in terms of movement is bowing, kneeling, with the idea of showing respect; 'Tổ', in addition to the meaning of ancestors, from previous generations, also contains the original meaning, the native land. As is known, the Vietnamese have always used the resin of the laker, mixed with other materials, for the creation of very specific crafts. But the fashion for lacquer in France in the 1920s, followed by the creation of the lacquer workshop of Jean Dunand (1877-1942)1 in Paris bringing together Indochinese workers, greatly influenced the development of lacquers in Vietnam. The lacquer section was introduced at the École Supérieure des Beaux-Arts de l'Indochine around 1927, under the direction of Joseph Inguimberty, with the help of Alix Aymé and Vietnamese craftsmen. But lacquer was not officially adopted in the reform of this School until a decree signed on 24 May 1938, by the Governor General of Indochina, Jules Brévié. 1 Jean Dunand is a French artist of Swiss origin, born on 20/5/1877 in Lancy, Switzerland, arrived in France in 1897, naturalised French in 1922, and died on 07/6/1942 in Paris. He practiced the arts of sculpture, painting, brassware... In 1912, he met the Japanese Seizo Sugawara with whom he was introduced to lacquer and later opened a lacquer workshop at 17, rue Hallé, Paris 14th. 'He is one of the greatest Art-Deco creators' (Félix Marcilhac, 'Jean Dunand : vie et œuvre', London, Thames, and Hudson, 1991). Và một bức sơn mài khác của tác giả vô danh, "Vinh quy bái tổ", với kích thước 50 x 67cm. Ngày xưa, những người đỗ đạt trong các kỳ khoa cử, đặc biệt là những vị đỗ đệ nhất giáp tiến sĩ (Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa) sau khi được vua sắc phong sẽ có chuyến trở về thăm quê hương gọi là "Vinh quy bái tổ". Tại đây, "Vinh" là vinh quang, hiển vinh, đạt được thành tích vang dội khiến người đời ngưỡng vọng ; "Quy" nghĩa là trở về quê hương, bản quán ; "Bái" là lạy, vái, khấn, thể hiện sự tôn kính ; "Tổ" ngoài ý nghĩa là tổ tiên, ông bà, cha mẹ, các thế hệ đi trước, cũng còn bao hàm ý nghĩa cội nguồn, nơi "chôn nhau, cắt rốn". Như chúng ta đã biết, chất liệu sơn mài xuất hiện tại Việt Nam từ hơn 2500 trước, nhưng thị hiếu sơn mài tại Pháp vào những năm 1920, tiếp theo đó là xưởng sơn mài của Jean Dunand (1877-1942)1 tại Paris thành lập với những người thợ tuyển đến từ Đông Dương đã ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của ngành sơn mài tại Việt Nam. Khoa sơn mài được đưa vào giảng dạy tại trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khoảng 1927, do Joseph Inguimberty phụ trách, Alix Aymé giúp đỡ về phương pháp tiến hành, nhưng sơn mài được chính thức chấp nhận một cách rõ ràng theo cải cách trường Mỹ thuật Đông Dương trong nghị định do Toàn quyền ông Dương Jules Brévié ký ngày 24/5/1938. 1 Jean Dunand tên thật là Jules-John Dunand, một nghệ sĩ người Pháp gốc Thụy Sĩ, sinh ngày 20/5/1877 tại Lancy (Thụy Sĩ), định cư tại Pháp 1897, năm 1904 là hội viên Hội Mỹ Thuật Quốc Gia Pháp (Société Nationale des Beaux Arts), nhập tịch Pháp 1922. Ông nổi tiếng trong nghệ thuật điêu khắc, hội họa, đồ đồng và nhất là sơn mài. "Jean Dunand là một trong những nghệ sĩ vĩ đại nhất trong thời Art-Deco" (Félix Marcilhac, "Jean Dunand. Vie et œuvre", nxb Amateur, 1991). Cuộc gặp gỡ với nghệ nhân sơn mài Nhật Bản Seizo Sugawara vào năm 1912 tại Paris đã thay đổi cuộc đời của Jean Dunand. Sugawara dạy Dunand kỹ thuật sơn mài, đổi lấy kiến thức và kinh nghiệm đúc đồng. Jean Dunand qua đời ngày 07/6/1942 tại Paris, ở tuổi 65. Tác phẩm cuối cùng là một bức sơn mài cẩn trứng, Dunand đang thực hiện dang dở trước hôm từ trần.